Xây cầu Pá Uôn trên dòng Ðà Giang

Ngày 09/07/2009
Tuyến quốc lộ 279 qua miền Tây Bắc, có một cây cầu giữ khá nhiều "kỷ lục". Ðó là cầu Pá Uôn - công trình xếp vào cấp đặc biệt do kết cấu trụ cao nhất, áp dụng nhiều công nghệ mới nhất và tiến độ hết sức gấp rút. Trên công trường, những người thợ cầu trong cái nắng nóng của gió tây nam đang gấp rút hoàn thành công trình trước ngày 30-4-2010 (thời điểm thủy điện Sơn La bắt đầu tích nước), vẽ nên bức tranh tuyệt đẹp cho dòng Ðà Giang hùng vĩ.
Tuyến quốc lộ 279 qua miền Tây Bắc, có một cây cầu giữ khá nhiều "kỷ lục". Ðó là cầu Pá Uôn - công trình xếp vào cấp đặc biệt do kết cấu trụ cao nhất, áp dụng nhiều công nghệ mới nhất và tiến độ hết sức gấp rút. Trên công trường, những người thợ cầu trong cái nắng nóng của gió tây nam đang gấp rút hoàn thành công trình trước ngày 30-4-2010 (thời điểm thủy điện Sơn La bắt đầu tích nước), vẽ nên bức tranh tuyệt đẹp cho dòng Ðà Giang hùng vĩ.
 
Cây cầu "kỷ lục"
 
Cầu Pá Uôn nằm trên địa bàn xã Chiềng Ơn (huyện Quỳnh Nhai, Sơn La), cách bến phà Pá Uôn khoảng 1 km về phía thượng lưu. Công trình do Bộ Giao thông vận tải làm chủ đầu tư, giao Ban quản lý Dự án 1 (PMU 1) là đại diện chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án, Tổng công ty Tư vấn thiết kế Giao thông vận tải (TEDI) thiết kế. Cầu có quy mô vĩnh cửu bằng bê-tông cốt thép và bê-tông cốt thép dự ứng lực, khổ cầu rộng 9 m, dài hơn 900 m, gồm một liên dầm liên tục bê-tông cốt thép dự ứng lực ở giữa, hai bên là các nhịp dẫn giản đơn dài 39 m. Toàn cầu có 11 trụ, trong đó có hai trụ cao tới gần 100 m, đạt kỷ lục về chiều cao thân trụ (không tính trụ cầu treo). Cầu nằm trong vùng có cấp động đất lớn, do vậy, thân trụ được tính toán chịu được động đất cấp 9. Trụ chính T7 và T8 là thân trụ hai nhánh tường song song bằng bê-tông cốt thép dày 2 m, giằng ngang liên kết hai nhánh cũng dày 2 m. Việc quản lý chất lượng và các phương án thi công, an toàn đều được tuân thủ theo quy trình hết sức ngặt nghèo.
 
Cây cầu có vị trí quan trọng trong tuyến giao thông huyết mạch nối Sơn La với các tỉnh vùng Tây Bắc, nằm trong dự án các tuyến quốc lộ tránh ngập sau khi Thủy điện Sơn La đi vào hoạt động, phục vụ chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng trong khu vực. Cầu được khởi công cuối tháng 4-2007, dự kiến đưa vào sử dụng trước mùa mưa lũ năm nay, tuy nhiên đã không đáp ứng được tiến độ đề ra do gặp nhiều yếu tố bất lợi. Do sử dụng vốn đền bù dự án Thủy điện Sơn La của Tập đoàn Ðiện lực Việt Nam (EVN), thời gian đầu công trình gặp nhiều vướng mắc về chậm chuyển vốn. Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải sau khi thị sát hiện trường cuối tháng 6-2008, đã chỉ đạo các ngân hàng thực hiện chuyển vốn, đồng thời, EVN phải cân đối, bảo đảm đủ vốn, thanh toán kịp thời, vướng mắc về vốn mới được khai thông. Tuy nhiên ngay sau đó, do biến động giá vật tư, tổng mức đầu tư ban đầu của dự án hơn 500 tỷ đồng đã "đội" lên gần 740 tỷ đồng, vì vậy cầu Pá Uôn lại có thêm "kỷ lục" là cây cầu có giá thành cao nhất nước ta hiện nay.
 
Quỳnh Nhai là huyện xa nhất và cũng được xếp hạng... nghèo nhất tỉnh Sơn La. Quãng đường từ Thuận Châu đến cầu Pá Uôn hơn 60 km len lỏi qua trùng trùng đồi núi quanh co và hiểm trở. Thị trấn Phiềng La, trung tâm huyện Quỳnh Nhai mới như một đại công trường đang gấp rút xây dựng các trụ sở và khu vực tái định cư cho người dân. Thị trấn Mường Chiên, thủ phủ của Quỳnh Nhai cũ sẽ nằm trong lòng hồ thủy điện với độ ngập sâu hơn 30 m. Ðợt nắng nóng cuối tháng 6 vừa qua, chung quanh khu vực thi công cầu Pá Uôn dọc sông Ðà la liệt sắt thép, đá sỏi, làm cho cái nóng dường như dữ dội hơn. Công ty cổ phần Cầu 3 (Tổng công ty Xây dựng Thăng Long) chịu trách nhiệm thi công trụ T8 (một trong hai trụ cao nhất) và trụ T5 đúng phía bờ xói lở. Kỹ sư Nguyễn Văn Tài, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Cầu 3, chỉ huy thi công gói thầu 2A cho biết: Ðịa chất lòng sông Ðà cực kỳ phức tạp, thợ cầu phải khoan cọc nhồi dài 35 m, đường kính 2 m vào các vỉa đá gốc, nhiều cọc phải huy động tới sáu máy khoan, có cọc khoan tới gần 20 ngày mới hoàn thành. Rất may là đơn vị đã đúc xong bê-tông trụ T8 (dưới sông) trước thời điểm lũ 2008, nếu chỉ chậm vài ngày thôi, lũ về sẽ không thể thi công nổi. "Ðiểm găng" của công trình chính là hai trụ cao nhất dưới lòng sông, buộc phải thi công trong thời gian rất ngắn từ tháng 11-2007 đến tháng 4-2008 để vượt lũ sông Ðà, đặt ra thử thách lớn đối với các nhà thầu. Còn kỹ sư Cao Xuân Nam, Phó Ðội trưởng Ðội 303 (Công ty cổ phần Cầu 3) cho biết: Chỉ tính bệ trụ T8 cao 7,5 m, đơn vị phải đổ tới hơn 3.800 m3 bê-tông và hơn 600 tấn thép, đúc thành năm đợt trong 45 ngày bằng bê-tông mác cao 45 MPa. Còn thân trụ cao 79,5 m, đúc bằng bê-tông mác 60 MPa. Ðể bê-tông đạt được mác cao như vậy, đơn vị thi công đã phải sử dụng chất phụ gia đặc biệt của Sika. Ðối với những trụ cầu chiều cao hơn 70 m, đơn vị thi công phải trình phương án công nghệ với Vụ Khoa học Công nghệ (Bộ Giao thông vận tải). Thợ Cầu 3 đã nghiên cứu, thiết kế phương án thi công trụ theo công nghệ ván khuôn trượt và được các cơ quan chức năng chấp thuận, đánh giá là phương án tối ưu.
 
Không còn đường lùi về tiến độ
 
Tại công trường xây dựng cầu Pá Uôn, có hơn 400 công nhân thay phiên nhau làm theo phương châm "ngày không tính giờ, tuần không tính thứ", bất chấp mọi khó khăn, khắc nghiệt của thời tiết và địa hình, thủy văn. Họ đang phải chạy đua với thời gian vì thời điểm hoàn thành công trình đã được "chốt" sẵn, không còn đường để lùi. Cây cầu do năm đơn vị nhà thầu đảm trách thi công, chia nhau cắm lán trại theo hai bờ sông Ðà, tiến hành công việc cùng lúc và liên kết, hỗ trợ lẫn nhau sao cho các gói thầu có sự đồng đều tiến độ. Ðiều kiện thi công khắc nghiệt, thợ cầu chia thành kíp, mỗi kíp sáu tiếng để phù hợp điều kiện thực tế và bảo đảm sức khỏe cũng như an toàn. Tổng Giám đốc PMU 1, Nguyễn Hoằng cho biết: Tính đến ngày 30-6, hầu hết các nhà thầu đã hoàn thành thi công thân trụ, chuẩn bị các thiết bị, phương tiện để tháng 7 chuẩn bị đúc khối K0. Các gói thầu vẫn trên đà thi công hết sức khẩn trương, nhà thầu huy động cao nhất về nhân lực, vật tư, thiết bị nhằm bảo đảm yêu cầu tiến độ. Mặc dù thời gian chỉ còn khoảng chín tháng, khối lượng công việc còn lại gần 40%, nhưng nếu không xảy ra biến động nào đột xuất, cây cầu sẽ vẫn kịp tiến độ đề ra.
ND